Firma w Anglii a podatki w Polsce. Jak urząd skarbowy kontroluje spółki LTD?

Abolicja podatkowa 8% w Polskim Ładzie. Dlaczego program nie został uruchomiony?

W 2021 roku uchwalono przepisy pozwalające rozliczyć określone nieujawnione dochody według stawki 8%. Przejściowy ryczałt od dochodów obejmował między innymi nieprawidłowe stosowanie umów międzynarodowych oraz posługiwanie się nierzeczywistą rezydenturą podatkową. Miał umożliwić uporządkowanie wcześniejszych rozliczeń. Nie był stałą stawką dla przyszłych zysków przedsiębiorcy ani generalnym zwolnieniem z podatków i składek.

Projekt spotkał się z zastrzeżeniami. Z raportu NIK wynika, że NBP zwracał uwagę na ryzyko uprzywilejowania osób, które wcześniej nie wykonywały obowiązków podatkowych, względem podatników rozliczających się prawidłowo. Rządowe Centrum Legislacji oczekiwało dokładniejszego uzasadnienia konstytucyjnego programu.

Wnioski miały być przyjmowane od 1 października 2022 roku. Przepisy uchylono jednak ze skutkiem od 1 lipca, zanim podatnicy mogli z nich skorzystać. Sprawa trafiła również do Trybunału Konstytucyjnego, który 11 października 2022 roku umorzył postępowanie po uchyleniu regulacji. Nie wydał wyroku uznającego ten program za niekonstytucyjny.

Program nie został uruchomiony, ale problem rozliczania zagranicznych spółek pozostał. Dokumenty klientów analizowane w TaxOne pokazują, jak szczegółowo polskie organy badają taką działalność.

W jednej ze spraw sprawdzano nie tylko umowy i faktury, lecz także adresy IP używane podczas logowania do bankowości.

Czy firma zarejestrowana w Anglii musi płacić podatki w Polsce?

Może mieć taki obowiązek. Samo założenie spółki LTD nie oznacza, że jej dochody podlegają opodatkowaniu wyłącznie w Wielkiej Brytanii. Artykuł 3 ustawy o CIT wiąże polską rezydenturę podatkową nie tylko z siedzibą spółki, lecz również z miejscem jej zarządu. Przepisy uwzględniają między innymi zorganizowane i ciągłe prowadzenie bieżących spraw podatnika z Polski.

Trzeba również zastosować umowę podatkową między Polską a Wielką Brytanią. W niektórych sprawach wystąpi podwójna rezydentura wymagająca porozumienia właściwych organów. W innych brytyjska spółka będzie posiadała w Polsce zakład, którego zyski należy tutaj rozliczyć. Zagraniczna rejestracja jest więc początkiem analizy, a nie odpowiedzią na wszystkie pytania podatkowe.

O co urząd skarbowy pyta podczas kontroli spółki LTD?

Jedno z analizowanych w TaxOne wezwań zawierało 35 punktów dotyczących dokumentów i wyjaśnień. Organ pytał, dlaczego spółka została utworzona w Wielkiej Brytanii, kto podejmował kluczowe decyzje i gdzie to robił. Chciał też wiedzieć, gdzie przygotowywano dane oraz analizy potrzebne do podjęcia tych decyzji. Nie wystarczało podanie nazwiska dyrektora figurującego w rejestrze.

Dalsze pytania dotyczyły podpisywania dokumentów, wydawania poleceń pracownikom, składania zamówień i zawierania umów. Urząd żądał korespondencji dotyczącej zarządzania, wiadomości z poleceniami dla personelu oraz dokumentacji spotkań i negocjacji. Badał więc, kto faktycznie prowadził sprawy spółki, a nie tylko kto formalnie zajmował określone stanowisko.

Organ pytał również o rzeczywiste zaplecze w Wielkiej Brytanii. Czy spółka dysponowała miejscem z wyposażeniem i personelem umożliwiającym zarządzanie? Czy członkowie zarządu rzeczywiście tam przebywali? Gdzie pracowali zatrudnieni ludzie? Czy spółka korzystała z brytyjskiego rachunku do regulowania płatności wobec kontrahentów?

To są konkretne pytania z dokumentu kontroli, nie hipotetyczna lista ryzyk.

Czy polski urząd skarbowy sprawdza Companies House i wirtualne biura?

W analizowanej sprawie organ korzystał z Companies House. W uzasadnieniu decyzji zabezpieczającej opisał historię dyrektorów, informacje o udziałach oraz brytyjski adres rejestrowy. Odnotował, że był to adres wirtualnego biura, pod którym zarejestrowano ponad 100 innych podmiotów. Badał również, kto faktycznie zajmował się księgowością.

Nie należy jednak utożsamiać wspólnego adresu z dowodem nieprawidłowości. W tej sprawie był on jednym z elementów analizy, obok danych o zarządzaniu i działalności. Wirtualne biuro samo w sobie nie odpowiada na pytanie, gdzie spółka powinna płacić podatki. Ocenie podlega całokształt okoliczności, nie pojedynczy wpis w rejestrze.

Czy skarbówka widzi faktury zagranicznej spółki w JPK?

W analizowanej decyzji opisano sytuację, w której spółka nie składała własnych plików JPK_VAT, ale transakcje z nią były widoczne w plikach jej polskich kontrahentów. Organ wykorzystał te dane do ustalenia sprzedaży na rzecz spółki oraz zakupów od niej.

Brak deklaracji jednego przedsiębiorcy nie oznaczał braku informacji o jego działalności. Informacje znajdowały się po drugiej stronie tych samych transakcji.

Czy urząd skarbowy sprawdza adres IP i logowanie do banku?

Takie dane mogą pojawić się w materiale kontroli. W analizowanej decyzji organ stwierdził, że 95,2% logowań do bankowości elektronicznej oraz dyspozycji transakcji pochodziło z Polski. Ustalenie oparto na analizie adresów IP. Dotyczyło ono rachunku prowadzonego w polskim banku, a nie logowań do brytyjskiego konta uzyskanych automatycznie przez CRS.

Organ analizował również przepływy na rachunkach, wykorzystując dane STIR, czyli Systemu Teleinformatycznego Izby Rozliczeniowej. Sprawdzał, gdzie wpływały pieniądze, gdzie wypłacano gotówkę i za jakie usługi płacono. W dokumencie opisano wypłaty w Polsce oraz płatności za polskie media, zakupy i usługi, przy braku analogicznych wydatków na rzecz brytyjskich dostawców.

Pojedyncze logowanie z Polski nie przesądza jednak o rezydenturze podatkowej spółki. Adres IP jest elementem dowodowym, który trzeba zestawić z pozostałymi informacjami. Artykuł 191 Ordynacji podatkowej wymaga oceny, czy dana okoliczność została udowodniona, na podstawie całego zebranego materiału.

Czy urząd skarbowy może zablokować konto spółki zarejestrowanej w Anglii?

W opisywanej sprawie Szef KAS zablokował polskie rachunki bankowe zagranicznej spółki, a następnie przedłużył blokadę na okres nie dłuższy niż trzy miesiące. Dokument powołuje się na uzasadnioną obawę niewykonania istniejącego lub mającego powstać zobowiązania podatkowego.

Trzeba przy tym zachować ważne rozróżnienie: analizowany materiał jest fragmentem decyzji zabezpieczającej, wydanej przed decyzją określającą wysokość zobowiązania. Nie jest prawomocnym wyrokiem potwierdzającym wszystkie ustalenia organu. Nie pozwala również stwierdzić, jak ostatecznie zakończył się spór.

Czy HMRC może sprawdzić konto bankowe bez zgody właściciela?

Tak. HMRC może uzyskać informacje i dokumenty bezpośrednio od banku bez zgody podatnika. Jednym z narzędzi jest Financial Institution Notice, czyli formalne żądanie skierowane do instytucji finansowej. Podstawę stanowi Finance Act 2008, Schedule 36, paragraph 4A, dodany przez section 126 Finance Act 2021. Nie oznacza to, że urzędnik loguje się do Twojej bankowości internetowej. Bank udostępnia wymagane informacje w określonym trybie prawnym.

Informacje muszą być zasadnie potrzebne do sprawdzenia sytuacji podatkowej oznaczonej osoby albo odzyskania długu podatkowego. Ich dostarczenie nie może być nadmiernie uciążliwe dla instytucji finansowej. Wystawienie FIN wymaga udziału upoważnionego urzędnika, ale nie wymaga uprzedniej zgody podatnika ani trybunału.

Czy HMRC może uzyskać dane z banku bez wiedzy podatnika?

Bez zgody nie zawsze oznacza bez wiedzy. Co do zasady podatnik powinien otrzymać kopię Financial Institution Notice. Trybunał może jednak zwolnić HMRC z tego obowiązku, jeżeli powiadomienie mogłoby zaszkodzić ustaleniu lub poborowi podatku. Bank może wtedy zostać objęty zakazem ujawniania informacji o żądaniu. Uzyskanie danych bez wiedzy podatnika jest zatem możliwe, ale nie jest automatyczną zasadą stosowaną przy każdym FIN.

Czy polski urząd skarbowy może dowiedzieć się o koncie w Anglii?

Tak, potwierdza to również osobne pismo dotyczące osoby fizycznej, analizowane w TaxOne. W wezwaniu z 2022 roku polski urząd powołał się na informacje otrzymane od brytyjskiej administracji podatkowej dotyczące rachunków posiadanych w 2017 roku. Znał numery kont, bank oraz informację o saldzie. Pytał o cel założenia rachunków, ich aktywność i wykonywane operacje.

Pełnej historii transakcji urząd żądał dopiero od podatnika. To istotne, ponieważ pismo nie potwierdza, że HMRC dostarczyło wszystkie operacje bankowe. Nie określa również trybu otrzymania danych, dlatego nie można na jego podstawie przesądzić, że wykorzystano właśnie CRS.

CRS. Jakie informacje o kontach w Wielkiej Brytanii trafiają do Polski?

Common Reporting Standard, czyli CRS, to standard automatycznej wymiany określonych informacji o rachunkach finansowych. W uproszczeniu brytyjska instytucja finansowa raportuje wymagane dane do HMRC, a brytyjska administracja udostępnia je właściwemu państwu zgodnie z zasadami wymiany. Istotna jest rezydentura podatkowa posiadacza rachunku, nie samo obywatelstwo.

Raportowane informacje obejmują między innymi dane identyfikacyjne posiadacza rachunku, adres, państwo rezydentury podatkowej, numer identyfikacji podatkowej, numer konta, dane instytucji finansowej oraz saldo lub wartość rachunku na koniec właściwego okresu. Zależnie od rodzaju rachunku dochodzą określone kwoty, na przykład odsetki, dywidendy czy przychody ze sprzedaży aktywów finansowych. Raportowaniu może podlegać również zamknięcie rachunku.

W przypadku spółek znaczenie ma również ich klasyfikacja. Przy określonych podmiotach pasywnych raportowanie obejmuje osoby sprawujące kontrolę. Nie każdy rachunek brytyjskiej spółki trafia więc do polskiej administracji tylko dlatego, że spółka ma polskiego udziałowca.

CRS nie jest automatycznym przesyłaniem wszystkich przelewów, adresów IP ani deklaracji podatkowych spółki. Dane o saldzie i określonych przychodach nie są tym samym co pełny wyciąg bankowy. To rozróżnienie pozwala zrozumieć, dlaczego urząd posiada już informacje o rachunku, a jednocześnie wzywa podatnika do dostarczenia dalszej dokumentacji.

Dodatkowe informacje mogą być uzyskiwane w odrębnym trybie. Artykuł 26 umowy podatkowej między Polską a Wielką Brytanią umożliwia wymianę informacji mających przewidywalne znaczenie dla stosowania przepisów podatkowych. Państwo nie może odmówić ich dostarczenia wyłącznie dlatego, że znajdują się w banku. Nadal jest to jednak formalna współpraca właściwych organów, a nie nieograniczony dostęp polskiego urzędnika do brytyjskich kont.

Z perspektywy przedsiębiorcy najważniejsze pytanie nie brzmi więc: „Czy urząd dowie się o mojej spółce?”. Brzmi: „Czy mam dokumenty i analizę prawną uzasadniające, dlaczego rozliczam tę działalność właśnie w taki sposób?”.